Koncepcja pracy przedszkola

Co dalej? Koncepcja pracy przedszkola.

W 2009 roku Przedszkole pozwoliło sobie na odejście od typowej organizacji pracy z dziećmi i wprowadzenie „otwartego nauczanie i uczenie się” nastawionego na twórczą aktywność przedszkolaka, gwarantującego elastyczny czas pracy oraz różnorodne miejsca i środki zdobywania wiedzy i umiejętności. Dzięki temu otworzyło się na  KREATYWNOŚĆ EDUKACJI PRZEDSZKOLNEJ

  „Kreatywność to cud połączenia dziecięcej, niczym nie ograniczonej energii

         z czymś przeciwnym i wrogim – poczuciem porządku wynikającym ze

                             zdyscyplinowanej inteligencji dorosłego”.

                                                                                      Norman Podhoretz

Zmieniająca się nieustannie rzeczywistość społeczno – ekonomiczna stawia coraz większe wymagania przed osobami wchodzącymi w dorosłość. Rynek pracy oczekuje od młodych pracowników elastyczności, zaangażowania i nieustannego doskonalenia się.

Każdy człowiek może być kreatywny, należy tylko stworzyć mu odpowiednie ku temu warunki. Już od momentu przyjścia na świat dziecko powinno uczestniczyć w różnorodnych sytuacjach umożliwiających mu zaspokojenie wrodzonej potrzeby kreowania.
Zasadniczą rolę spełni tu edukacja, która potrafi postawę konformizmu i bezmyślnej uległości zastąpić twórczą aktywnością. Dzięki niej  uda się ukształtować nowoczesnego człowieka, który będzie potrafił kreatywnie myśleć i działać oraz dostosować się do ciągłych nieoczekiwanych zmian pojawiających się na jego drodze.
Wydaje się, że obecnie dążenie do ukształtowania kreatywnego człowieka jest tak silne, że po woli  staje się ono celem nadrzędnym współczesnej edukacji.
Dlatego Przedszkole powinno zmienić się w twórcze środowisko wychowawcze, które rozpocznie budowanie kreatywnych postaw młodego człowieka.
Na rozwijanie kreatywności u dzieci duży wpływ wywierają kompetentni nauczyciele posiadający różnorodne umiejętności twórcze, dyrektor placówki dbający o tworzenie takiego systemu edukacyjno – opiekuńczo – wychowawczego, który będzie dodatnio wpływał na rozwój zainteresowań, zdolności i talentów wśród przedszkolaków, a także rodzice.

Dlatego wszyscy dorośli, czując się współodpowiedzialnymi za rozwój dzieci powinni połączyć swoje siły i razem zmierzać w kierunku wyzwalania i pielęgnowania dziecięcej kreatywności, poprzez tworzenie odpowiednich warunków rozwoju i skuteczne eliminowanie przeszkód pojawiających się na drodze ku kreatywności.

Dorosły, którego zadaniem jest wspieranie i wspomaganie kreatywnego rozwoju dziecka, obok wiedzy z zakresu pedagogiki, psychologii i metodyki powinien być wyposażony w wyobraźnię, pomysłowość, ekspresję twórczą, odwagę, krytycyzm. Pracując z dziećmi nie wolno nam opierać się na gotowych rozwiązaniach, ale należy tworzyć własne sposoby radzenia sobie z problemem. Rozwijając swój warsztat pracy należy wyzwolić się ze stereotypów. Twórcze myślenie dorosłych połączone z ich zainteresowaniami i zdolnościami tworzą zaangażowanie emocjonalne powoli przemieniające się w prawdziwą pasje.

Aby rozwijać kreatywne myślenie u dzieci należy zapewnić im możliwości do uzewnętrzniania tego, co pragną one wyrazić. Jeżeli dorośli nie dostarczą dziecku materiału potrzebnego do jego rozwoju intelektualnego i nie będą go stymulować, to dziecko nie wykaże zainteresowania poznawczego.

W przedszkolu na dziecko powinny czekać różne formy aktywności rozbudzające jego zainteresowania i zdolności. Przedszkolak powinien mieć zagwarantowaną możliwość współpracy zarówno z nauczycielami jak i rówieśnikami, przyglądania się podejmowanym przez nich działaniom, a także szukania własnych rozwiązań. Podczas codziennych działań powinien nie tylko poznawać nowe treści, ale także móc sprawdzać przydatność dotychczas poznanej wiedzy i zdobytych umiejętności.

Rozwijając kreatywność dziecka, należy pamiętać o motywowaniu go do samodzielnego działania, jednocześnie rozbudzając jego potrzeby poznawcze. Dodatkowo można zachęcać go do samodzielnego podejmowania inicjatyw jednocześnie czuwając by przyjść mu z pomocą, gdy pod wpływem napotkanych trudności zagubi się lub zniechęci do dalszej pracy.

Obok tego przedszkole winno wspierać dziecko w zdobywaniu wiedzy o sobie, o własnych możliwościach, aby wykształcić w nim taki system oddziaływań, które będą dopingowały je do podejmowania wysiłku z przekonaniem, że wiele jest dróg prowadzących do wyznaczonego celu.

Główne założenia Koncepcji Pracy Przedszkola, która została przyjęta do realizacji przez Radę Pedagogiczną i Radę Rodziców w dniu 15 września 2009 roku są ukierunkowane na kreatywność w edukacji przedszkolnej:

Tworzenie podstaw do realizacji koncepcji pracy przedszkola poprzez: Stworzenie miejsca, w którym dzieci czują się bezpiecznie,
Organizowanie pracy ze szczególnym zwróceniem uwagi na współpracę pomiędzy pracownikami pedagogicznymi i administracyjno – obsługowymi,

­   Systematyczną współpracę przedszkola z Rodzicami, w tym wspólne planowanie pracy dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej,

­   Promocję działań przedszkola, jego mocnych stron wśród społeczności lokalnej,

2.      Rozwijanie w dziecku potrzeby swobodnej aktywności i kreatywności poprzez:

­   Opracowanie i realizowanie własnego programu wychowania przedszkolnego, który będzie różnicował indywidualny rozwój dziecka poprzez dostosowanie zadań edukacyjnych do jego potrzeb i możliwości,

­   Tworzenie przez przedszkole i współtworzenie wraz z Rodzicami jak najlepszych warunków niezbędnych do wszechstronnego rozwoju dziecka, zapewniających poczucie bezpieczeństwa oraz najwyższą jakość opieki, wychowania i edukacji,

­   Rozumienie, że zabawa to podstawowa aktywność, której dziecko oddaje się dla samej przyjemności,

­   Wprowadzenie, do wychowania przedszkolnego, elementów filozofii,

­   Umożliwianie dzieciom osiąganie sukcesów edukacyjnych adekwatnych do ich możliwości rozwojowych ,

­   Umożliwianie dzieciom przekładanie poznawanej wiedzy na umiejętności,

Założenia i treść koncepcji powstały z mocnych i słabych stron przedszkola, które zostały wskazane w raporcie z całościowej ewaluacji zewnętrznej, przeprowadzonej w 2009 roku, przez Ośrodek Ewaluacji z siedzibą w Warszawie przy ul Nalewki 5/40 oraz oczekiwań ówczesnej społeczności przedszkolnej.

Kolejne lata pracy, z koncepcją, to nie tylko realizacja jej założeń, ale także nieustanna modernizacja.  Każdy 1 wrzesień wprowadza zmiany w życie przedszkola. Wynikają one z nowej organizacji pracy, z przechodzenia kolejnych roczników do szkół, z rekrutacji nowych przedszkolaków, z zatrudniania nowych pracowników, a także dołączania do społeczności przedszkolnej nowych rodziców. Dodatkowo zmiany zachodzą w zapleczu przedszkola – przebudowa ogrodu, modernizacja sal dziecięcych, tworzenie dodatkowych pomieszczeń, stworzenie przedszkolnej galerii, unowocześnianie wyposażenia budynku,  wprowadzanie nowych pomocy dydaktycznych.

Każda zmiana wnosiła do placówki nowe zdolności i umiejętności, nowe oczekiwania, nowe problemy do rozwiązania, a także nową jakość pracy.

Dlatego też koncepcja nie mogła pozostać sztywnym zapisem zadań z jednoznacznym wskazaniem do ich realizacji. Należało nad nią nieustannie pracować. Systematyczne badanie i analizowanie jakości pracy przedszkola, prowadzone przez Radę Pedagogiczną i Radę Rodziców, pozwalało na jednoznaczne określenie: jakie treści koncepcji już zostały zrealizowane, co wymaga kontynuowania, jakie zagadnienie powinno być rozszerzone, co należy zmienić, z czego można zrezygnować, a co należy dodatkowego wprowadzić.

Nieustanna ewaluacja koncepcji pozwoliła na systematyczne  udoskonalanie i wzbogacanie pracy przedszkola, a tym samym  kierowanie placówki na drogę ku rozwojowi.

Przez cztery lata dokonano w Koncepcji Pracy Przedszkola następujących zmian:

­   rozszerzano i modernizowano metody i formy pracy z dziećmi, aby jeszcze skuteczniej rozbudzać za ich pośrednictwem zainteresowania przedszkolaków i zachęcać je do radosnej zabawy pozwalającej na zdobywanie nowej wiedzy i umiejętności oraz rozwijanie zdolności,

­   poszukiwano i wdrażano co raz to innych, bardziej nowoczesnych sposobów współpracy z rodzicami,

­   wprowadzono „otwarte nauczanie i uczenie się” nastawione na twórczą aktywność dzieci , gwarantujące elastyczny czas pracy oraz różnorodne miejsca i środki zdobywania i utrwalania wiadomości i umiejętności, a przede wszystkim rozwijanie dziecięcej kreatywności,

­   wprowadzono do realizacji projekt „Jak być dobrym nauczycielem”,

­   zaproponowano pracę z przepisami BHP dla dzieci – aby zadbać o ich poczucie bezpieczeństwa,

­   opracowano program wychowawczy i rozpoczęto jego realizację,

­   opracowano plan wspomagania dzieci w odnoszeniu sukcesów,

­   wprowadzono metodę projektu w miejsce tematów kompleksowych,

­   obok realizacji Miejskiego programu Ekologicznego wprowadzono Program Młodego Ekologa opracowany przez Radę Pedagogiczną,

­   zainicjowano utworzenie przedszkolnej biblioteczki filozoficznej

­   rozszerzono zakres pracy z dziećmi o: wspieranie ich rozwoju emocjonalnego, zabawy z elementami filozofii,

­   wprowadzono działania przybliżające dzieciom kulturę szeroko rozumianą,

­   zadbano o tworzenie więzi społeczności przedszkolnej (dzieci, pracownicy, rodzice)

­   zastąpiono program wychowawczy projektem wychowawczym „Wspieramy się” kierowanym do całej społeczności przedszkolnej

­   wprowadzono do realizacji nowy program „Mały Geograf” opracowany przez Radę Pedagogiczną

­   wskazano potrzebę zadbania o unowocześnienie wyposażenia przedszkolnego oraz pomocy dydaktycznych oraz modernizację pomieszczeń przedszkolnych.

 

W bieżącym  roku szkolnym 2014/2015 zakończył się czwarty rok realizacji koncepcji. Z dokonanych analiz (kontrola zewnętrzna problemowa przeprowadzana przez Kuratorium Oświaty i Wychowania w styczniu 2013 roku, kontrola doraźna przeprowadzona przez Kuratorium Oświaty i Wychowania w kwietniu 2013, kontrola przeprowadzona przez Rodziców w maju 2013 oraz liczne kontrole wewnętrzne prowadzone w ramach ewaluacji wewnętrznej prowadzonej przez Radę Pedagogiczną) wynika, że dzięki nieustannej pracy nad koncepcją i jej realizacją zyskuje cała społeczność przedszkolna:

dzieci – dowiadują się, że każde z nich jest niepowtarzalną osobą. Rozumieją, że mają prawo wyboru, samodzielnych odkryć, popełniania błędów, szukania rozwiązań, podejmowania decyzji i ponoszenia ich konsekwencji. Mogą rozwijać się w środowisku bezpiecznym, wśród osób zaangażowanych w tworzenie przestrzeni i możliwości dla różnorodnej aktywności, która wspomaga je w radosnym poznawaniu świat. W efekcie zaś stają się osobami kreatywnym, twórczymi, poszukującymi, otwartymi na innych, kierującymi się zasadami tolerancji.

rodzice – odnajdują drogę prowadzącą ku współpracy z nauczycielami na rzecz nieskrępowanego, wszechstronnego rozwoju ich dzieci,

nauczycielki –  zmieniają swoje miejsce w wychowaniu przedszkolnym. Z nauczyciela wykładowcy stają się współtowarzyszem zabawy, przewodnikiem po dróżkach wiedzy. Jednocześnie poprzez systematyczne unowocześnianie form i metod pracy oraz stosowanie niekonwencjonalnych pomocy rozwijają kreatywność, samodzielność i umiejętności społeczne u wychowanków.

dyrektor przedszkola – stał się koordynatorem podejmowanych działań na rzecz nowoczesnej edukacji  prowadzącej ku radosnemu poznawaniu świata,

szkoła podstawowa – zyskała dziecko, które na pewno poradzi sobie z czekającymi na niego obowiązkami ucznia czyli:

  1. Kreatywne
  2. Wierzące w siebie, w swoje możliwości;
  3. Z łatwością nawiązujące kontakty ze środowiskiem (zarówno rówieśnikami, jak i dorosłymi);
  4. Wiecznie ciekawe świata, chętne do poznawania i odkrywania, gotowe do podejmowania różnorodnych zadań;
  5. Stawiające pytania, potrafiące przewidywać skutki podejmowanego działania, umiejące wyciągać wnioski, gotowe do budowania hipotez;
  6. Rozbudzone do nauki czytania,
  7. Przygotowane do nauki pisania,
  8. Posiadające umiejętność liczenia i potrafiące z tej umiejętności korzystać;
  9. Zaangażowane w prace, które podejmuje samodzielnie biorąc pod uwagę swoje możliwości, umiejętności i zainteresowania;
  10. Umiejące wyrażać swoje przekonania i wartości;
  11. Potrafiące wykorzystywać posiadaną wiedzę, umiejętności i zainteresowania w sytuacjach życia codziennego;
  12. Umiejące pracować samodzielnie, w grupie i w zespole;
  13. Rozumiejące sens uczenia się, przyjmujące odpowiedzialność za swoje uczenie się, współuczestniczące w planowaniu i organizowaniu swojej edukacji;
  14. Wykorzystujące zasady zdrowego stylu życia, świadomie unikające zagrożeń i niebezpieczeństw.

 

Co dalej?

Należy uznać, że realizowana od 2009 roku Koncepcja Pracy Przedszkola to dobry plan, który pozwolił na zbudowanie przedszkola otwartego na dzieci i ich potrzeby. Warto było odejść od typowej organizacji pracy z dziećmi, na rzecz „otwartego nauczania i uczenia się” dostrzegającego indywidualność każdego przedszkolaka, jego predyspozycje, zainteresowania, zdolności, umiejętności, nastawionego na jego twórczą aktywność i kreatywność w edukacji przedszkolnej.

Myśląc o kolejnych latach pracy przedszkola należy kontynuować dotychczasowe działania. Nie warto zmieniać czegoś co zostało sprawdzone i okazało się, że jest dobre i przynosi oczekiwane efekty. Zamiast budować nowe programy lepiej będzie pozostać przy rozwijaniu kreatywności w edukacji przedszkolnej – czyli w dalszym ciągu realizować główne założenia  koncepcji z 2009 roku, ze szczególnym zwróceniem uwagi na:

·         Rozwijanie w dziecku potrzeby swobodnej aktywności i kreatywności,

·         Realizowanie Programu Wychowania Przedszkolnego opracowanego przez Radę Pedagogiczną,

·         W dalszym ciągu realizowanie projektu wychowawczego „Wspierajmy się”, który jednoczy całą społeczność przedszkolną w działaniach wychowawczych, a dodatkowo uczy współpracy i współdziałania,

·         Systematyczne unowocześnianie stosowanych metod i form pracy z dziećmi,

·         Rozwijanie współpracy z Rodzicami,

·         Modernizowanie zaplecza dydaktycznego i miejsc, w którym przebywają dzieci,

i dodatkowo wzbogacić je o:

·         Rozbudowanie projektu „Jak być dobrym nauczycielem?” poprzez połączenie  go z projektem „Odpowiedzialność dorosłego za rozwój poznawczy dziecka oraz za rozwój jego osobowości”

·         Systematycznie dbanie o rozwój Rady Pedagogicznej – poprzez wewnętrzne i zewnętrzne doskonalenie nauczycieli inwestowanie w ich planowany rozwój. Poświęcenie szczególnej uwagi na nowe umiejętności nauczycieli np.: organizacja zajęć dodatkowych w przedszkolu. Dodatkowo tworzenie atmosfery sprzyjającej samodoskonaleniu.

·         Kontynuowanie ścisłej współpracy z poradnią psychologiczno – pedagogiczną przy ul. Raszyńskiej w ramach wspierania, zgodnie z Rozporządzeniem MEN z dnia 1 lutego 2013 roku w sprawie szczegółowych zasad działania poradni psychologiczno – pedagogicznych, w tym publicznych poradni specjalistycznych.

·         Dołączenie do koncepcji projektu „Przedszkolni badacze” (utworzenie w przedszkolu laboratorium z oprzyrządowaniem, nawiązanie współpracy z laboratoriami w pobliskiej szkole podstawowej, nawiązanie współpracy ze studentami z Politechniki i Uniwersytetu, stały kontakt z Centrum Nauki Kopernik)

·         Dołączenie do koncepcji projektu „Dziecko twórcze” (

·         Dołączenie do koncepcji projektu „W zdrowym ciele zdrowy duch” (nawiązanie współpracy z nauczycielami WF – u z pobliskich szkół podstawowych, z Dzielnicowym Ośrodkiem Sportu przy ul. Nowowiejskiej, z AWF-em, ze szkołą piłki nożnej, z dietetykiem)

·         Rozwijanie wolontariatu na rzecz przedszkola – poszukiwanie i pozyskiwanie osób, które bezinteresownie zechcą  wspierać pracę placówki  (studenci, uczniowie gimnazjum i liceum, babcie, dziadkowie, osoby samotne, emerytowani nauczyciele),

·         Wprowadzanie zajęć i ćwiczeń propagujących ciszę (zadbanie o słuch dzieci). Nawiązanie współpracy z Instytutem Fizjologii i Patologii Słuchu.  Wzbogacenie stosowanych ćwiczeń o ruch medytacyjny,  twórczą ekspresję ruchową. Rozbudowanie zabawy „w minutę ciszy”).

 

Spodziewane efekty:

Taka koncepcja pozwoli utrzymać i doskonalić stworzone w przedszkolu, warunki w pełni umożliwiające zaspokojenie dziecięcych potrzeb oraz wspierające indywidualny rozwój przedszkolaków.

Przedszkole pozostanie miejscem nowoczesnej pedagogiki, pełnej sposobów na zamianę oddziałów dziecięcych w twórcze środowiska wychowawcze, które będą kontynuować rozpoczęte w 2009 roku budowanie kreatywnych postaw młodego człowieka. Miejscem, w którym nadal najważniejsza rola  przypadnie dziecku, doświadczającemu przez cały czas podmiotowości i współpodmiotowości. Podstawową zaś formą pracy będzie zabawa i indywidualne zdobywanie doświadczeń, co pozwoli na niezauważone choć zorganizowane przejścia od prostych zabaw dziecięcych do elementów nauki i pracy. Miejscem,  w którym poznanie w dalszym ciągu będzie opierać się na tym, co interesuje dziecko, pobudza jego ciekawość, sprzyja jego uniesieniom i sprawia mu satysfakcję, a tym samym prowadzi do sukcesu. Miejscem, które zadba o rozwój całej społeczności przedszkolnej:

dzieci – staną się osobami kreatywnymi, twórczymi, poszukującymi, otwartymi na innych, potrafiącymi współdziałać i współpracować.  Znającymi zasady tolerancji

rodzice – z radością będą współpracować z nauczycielami na rzecz budowania przestrzeni przyjaznej dzieciom, przestrzeni która zachęca i  pobudza je do nieskrępowanego, wszechstronnego rozwoju,

nauczycielki – nie zejdą z drogi wybranej w 2009 roku, pozostaną otwarte na dziecko i jego potrzeby. Będą współtowarzyszami zabaw, przewodnikami po dróżkach wiedzy, czarodziejkami, które za sprawą niekonwencjonalnych form i metod pracy rozwiną w dzieciach potrzebę swobodnej aktywności i kreatywności,

dyrektor przedszkola – pozostanie w dalszym ciągu koordynatorem podejmowanych działań na rzecz nowoczesnej edukacji, poszukującym nowych dróg dalszego rozwoju placówki,

szkoła podstawowa – na pewno zyska dziecko, w pełni gotowego na podjęcie obowiązków ucznia.